WFZO › Орталық Азия

Орталық Азия аймақтары
жаңа кезеңге өтуде

Басымдықтар мен ынтымақтастықтың ықтимал жолдарын айқындауға арналған өңірлік қажеттіліктерді бағалау.
WFZO Орталық Азия өңірлік кеңсесінің бастамасы, ЮНКТАД пен ЮНИТАР-дың техникалық қолдауымен.

Бұл бағалау неліктен қажет

Қарапайым, ашық және цифрлық аймақ қызметтері

Инвестор қайда бару керегін, не алатынын, қанша уақыт кететінін және нәтижеге кім жауап беретінін түсінуі тиіс. Бағалау осыдан басталады: ол елден елге не бар екенін, ненің цифрланғанын және әр елдің алдымен нені жақсартқысы келетінін құжаттайды — ынтымақтастық осылайша дәлелдерге сүйеніп құрылады.

Ербол Бұхарбаев
Кіріспе сөз · Инвестициялық форум, Тәжікстан · 2026

«Инвестор мұны нақты түсінуі керек: қайда жүгіну керек, не алады, процесс қанша уақытқа созылады және нәтиже үшін кім жауап береді».

Ербол БұхарбаевДүниежүзілік еркін аймақтар ұйымының Орталық Азия өңірлік кеңсесінің басшысы

Өңір аймақтарының келесі кезеңі салықтық жеңілдіктер мен инфрақұрылымнан әрі асады: цифрлық, кіріктірілген, халықаралық бағдардағы аймақ. Инвестор орын таңдаудан жобаны іске қосуға дейінгі жолды цифрлық ортада өтуі тиіс: жер мен ғимараттар, қосылу құны, жеңілдіктер, тіркеу және кеден режимдері — барлығы онлайн. Цифрландыру — жай технологиялық құрал емес; ол инвестициялық саясаттың құралына айналып келеді.

Инвесторлар енді бір ел мен бір нарықты ғана таңдамайды: олар өңірге тұтас қарайды. Өндіріс бір елде, шикізат екінші елден, логистикалық бағыт үшінші ел арқылы өтуі мүмкін. Бұл жекелеген аймақтар арасындағы бәсекеден елдер арасындағы аймақтар ынтымақтастығына көшуді талап етеді — сонда Орталық Азияға келген инвестор біртұтас, түсінікті, цифрлық және бәсекеге қабілетті инвестициялық өңірді көреді.

Бағалау нені қамтиды

Үш сұрақ

Бүгінде не бар?

Қағидалар, жауапты мекемелер, рәсімдер және олардың қайсысы цифрланған.

Неге қол жеткізгіңіз келеді?

Ел бірінші кезекте қалайтын жақсартулар және олардың қаншалықты шұғыл екені.

Қазір не жүріп жатыр?

Жұмыс істеп жатқан реформалар, бастамалар мен әріптестер — соларға сүйену және қайталамау үшін.

Бағалаудан кейін

Ашықтық, оңайлату,
цифрландыру,
жақсартылған реттеу

Цифрлық аймақ қызметі инвестордың орын таңдаудан жобаны іске қосуға дейінгі жолды цифрлық ортадан шықпай өтуін білдіреді: бос жер мен ғимараттар, инфрақұрылым мен қосылу құны, жеңілдіктер, тіркеу, кеден режимі — барлығы онлайн, бір процесте, соңында бір тексерілетін сертификатпен. Бұған үш қадам жеткізеді: рәсімдерді ашық ету, оларды оңайлату, содан кейін цифрландыру. Ешкім оңайлатпаған рәсімді цифрландыру — қатеге тезірек жету ғана.

Ашықтық

Әр рәсімді пайдаланушы тұрғысынан жариялау: қадамдар, құжаттар, құны, мерзімдері, құқықтық негізі; өзектілігін құзыретті орган қамтамасыз етеді.

Оңайлату

Бақылау қоспайтын қадамдар мен талаптарды алып тастау. Кім не үшін жауап беретінін нақтылау.

Цифрландыру

Оңайлатылған рәсімдерді онлайн-қызметтерге айналдыру: өтінімдер, келісулер, төлемдер, ұзарту. ЮНКТАД-тың eRegistrations платформасы — қолжетімді құралдардың бірі; ел өз заңнамасы мен мүмкіндіктеріне сай келетінін таңдайды.

Жақсартылған реттеу

Аймақ туралы заңды ұсыныс ретінде оқу: ел инвесторларға не ұсынады және оның орнына не күтеді. Рәсімді заң деңгейінен төмен түсіру — сонда қызметтер парламентке қайта жүгінбей-ақ жақсара алады; бейімдеуге арналған үлгілік реттеу әзірленуде. Толығырақ →

Тәжірибеде

Жұмыс істеп тұрған мысалдар

Бұл мысалдар ықтимал тәсілдерді көрсетеді. Олар Орталық Азияға ұсынылған жобалар емес және әр елдің басымдықтарына, мекемелеріне және құқықтық базасына бейімдеместен қайталанбайды.

Орталық Азия

Рәсімдердің ашықтығы

Central Asia Gateway (infotradecentralasia.org) бес елдің ұлттық сауда порталдарын біріктіреді. Импорт, экспорт немесе транзиттің әр рәсімі бойынша ол пайдаланушыға қажет ақпаратты көрсетеді: қадамдар, талап етілетін құжаттар, мекемелер мен байланыс тұлғалары, құны және құқықтық негізі. Ол сауданы қамтиды, аймақтарды емес. Дәл осы өңірлік тәсілді аймақ рәсімдеріне де қолдануға болады.

  • Қазақстан
  • Қырғызстан
  • Тәжікстан
  • Түрікменстан
  • Өзбекстан
Central Asia Gateway порталының скриншоты: сауда рәсімі қадам-қадаммен
Ямайка

Аймақ қызметтерін цифрландыру

Ямайканың институционалдық құрылымы Орталық Азиядағы көп елден қарапайым. Мұнда маңыздысы — инвестордың соңында көретіні: бір кіру нүктесі, картадағы барлық аймақ, бір процесс, бір сертификат.

Ямайка арнайы экономикалық аймақтар басқармасы ашық порталының басты беті
Сүзгілері мен аймақ орналасуы көрсетілген Ямайка аймақтарының картасы
Ямайка картасындағы Монтего-Бей еркін аймағының мәліметтері
QR-тексерілімі бар аймақ девелоперінің цифрлық сертификаты

Сауалнамаға жауап беріңіз

Кез келген ел бастай алады. Сауалнамаға жауап беріңіз, әрі қарай жүру-жүрмеуді кейін шешесіз.
Сауалнамаға жауап беріңіз →

Бағалау мен ұлттық есепті әріптестер ұсынады. Бұл бастама зерттеу сипатында және қатысушыларға да, әріптестерге де міндеттеме жүктемейді. Өңірлік нәтижелер жинақталған түрде ұсынылады; жекелеген елге сілтеме жасау үшін оның келісімі қажет.